Tlfri 10.52.04


Yfirlit yfir forverkefni hausti 2001

Verkefnin sndu almennt s a nemendur voru frir um a leysa verkefni eins og a var lagt upp. Engu a sur var hgt a gera msar athugasemdir eins og fram kemur hr a nean. Markmi okkar, sameiginlega og hvers og eins, eru a hnika essum atrium rtta tt.

Myndrn framsetning

Mealtl voru oftast birt formi slurita. Slurit henta almennt illa til essara nota, tt etta s algeng notkun eirra. Best henta slurit fyrir fjldatlur ar sem r hafa kveinn nllpunkt sem vimiun.

Slur skynjar augun sem lengd ea fjarlg fr grunnlnunni. Mealtl er sjaldnast hgt a setja upp ann htt nema eim fu tilvikum ar sem hgt er a lta lrtta sinn byrja nlli. sta slurita hentar a nota myndrit eins og lnurit ea skylda framsetningu. au skynjar auga sem mynstur, .e. kvein mealtl eru hrri ea lgri en nnur. etta mynstur grpur auga og sr rskotsstundu hvert mynstri er. Mynstri verur elilega a sama hver sem grunnpunkturinn er fyrir lrtta sinn, .e. hann arf ekki a byrja nlli.

Stplarit henta til a sna dreifingu breytu. a hefur alvarlegan galla sem felst v a lgun dreifingarinnar, eins og hn birtist stplaritinu, fer a mjg miklu leyti eftir v hve margir stplar eru notair. Sumir ttu erfileikum me fjlda stpla stplaritunum, aallega vegna ess a of fir stplar voru notair.

nnur vandaml komu upp tengslum vi myndrit. Stundum voru sar ekki aukenndir en a er nausynlegt upp rtta skynjun og skiljanleika myndarinnar. rum tilfellum vantai lsandi titil og nmer myndritin.

Tflur

Tflur voru oftar en ekki illa settar upp. Stundum voru r afritaar beint r tlfriforritum svo sem SPSS. Slkar tflur eru undantekningarlti annig a r henta alls ekki ritari greinarger. rituum texta urfa allar tflur a vera vel formaar og grundaar og eins einfaldar a allri framsetningu og mgulegt er.

etta er tilefni til a ra hvaa upplsingar ttu a vera tflum. Hr hef g huga essar algengu tflur sem gefa upp mealtl og sambrilega upplsingar fyrir hlf snisins. Yfirleitt er mia vi a auk mealtala su gefin upp staalfrvik og fjldatlur, essu su margar undantekningar. a er hreint ekki auvelt a koma llum essum upplsingum fyrir svo vel fari, en me v a skoa dmi r rannsknargreinum m f hugmyndir um mgulegar tfrslur.

Rtt er a rtta a tflur (og myndir) arfnast yfirlegu. a arf a grunda vel hvaa upplsingar r eiga a veita og gta ess a ofhlaa r ekki. Birting hrrra niurstana tflum, t.d. flkinna dreifigreiningartaflna teknar nnast beint r tlfriforritum, er sjaldnast einfld og rangursrk lei til a koma nausynlegum upplsingum til lesandans. Slkar tflur geta veri sjlfssagar og gagnlegar en arf a leggjast yfir r, forma r vel og gta ess a taflan innihaldi nausynlegar upplsingar og ekkert umfram a.

S tmi sem fer a vanda myndir og tflur kemur yfirleitt til baka egar textinn er ritaur. Velgerar tflur og myndir geta stytt textann verulega auk ess sem hfundur textans hefur forma aalatriin betur huga sr vi a a kvea hvernig tflum og myndritum skuli haga.

Framsetning tlfrilegra niurstana

egar niurstur tlfriprfa eru kynntar, arf a gefa upp talnalega niurstu, frgrur og marktekt. etta arf einnig a koma fram egar prfi er marktkt en oft skorti a verkefnunum. Einnig voru frgrur stundum rangt tilgreindar ea jafnvel sleppt. essi atrii urfa a vera lagi.

etta tengist v hvernig vi fjllum um tlfrilegar niurstur. Ef prf er marktkt, er okkur sttt v a fullyra a nlltilgtan s rng. Engu a sur gtum vi haft rangt fyrir okkur annig a nlltilgtan s rtt svo a prfi hafi veri marktkt.

sama htt megum vi ekki stahfa a nlltilgtan s rtt egar prfi er marktkt. Nlltilgtan gti mist veri rtt ea rng, vi einfaldlega getum ekkert stahft um a. Vi urfum v a forast oralag sem gefur til kynna a marktkt prf merki a nlltilgtan s rtt. Vi hfum engin efni til slkrar lyktunar.

Andstyggilegheit gagnanna

etta voru fremur alaandi ggn finna mtti stku andstyggilegheit. ljs kom a nemendur hfu, me heiarlegum undantekningum, litla sem enga frni a leita uppi og sna andstyggilegheit. etta skapar sjlfu sr engan vanda v eitt markmi nmskeisins er a ra eiginleika gagnanna sem skipta mli fyrir dreifigreiningu og hvaa eiginleikar eru varasamir.

mis meint andstyggilegheit voru tilnefnd og hfu nemendur ar mislegt til sns mls. var va mli halla og jafnvel rlai stundum hreinum misskilningi. Hr vil g nefna nokkur atrii sem hljta a vera framhaldandi umru vetur.

jafn fjldi getur veri vandi dreifigreiningu en sur einhlia en marghlia greiningu. Algengt var a a hinn jafni fjldi hpum snisins vri litin hornauga og jafnvel tali alvarlegt brot forsendum dreifigreiningar. etta fer vsfjarri; almennt s er ekkert v til fyrirstu a vinna r ggnum ar sem jafnt er hlfum. er a rtt a vi vissar astur getur jafn fjldi skapa erfileika.

jafn fjldi hlfum snisins verur a jafnai til a minnka afkst (power). Ef fjldi hlfum er valinn markvisst, er einnig hgt a auka afkst verulega (McClelland, 1997).

jafn fjldi minnkar traustleika (robustness) dreifigreiningar, .e. hn verur nmari fyrir v ef forsendur hennar eru ekki fyrir hendi. v er mikilvgara en ella a huga a v hvort villan er normaldreif og einsleit (jfn; homegeneous; homoscedastic). Ef r forsendur eru uppfylltar er rvinnslan fyllilega rttmt en hafa ber jkv ea neikv hrif afkst huga.

rtaksstr var tilefni missa athugasemda. Str rtk auka almennt s traustleika en einnig eykst nkvmni sptalna (estimates) og afkst. A ru leyti er ekkert rangt vi a a nota ltil rtk. vert mti getur a veri skynsamlegt t.d. ef hrif (effect) eru mikil.

Sumir tldu a strra rtak myndi lkka staalfrvik einstkum hlfum snisins. a er rtt a v leyti a staalfrvik stru rtaki liggur a jafnai nr isstaalfrvikinu heldur en litlu rtaki. En staalfrvik litla rtaksins arf ekki a hafa veri of htt mia vi isstaalfrviki, heldur gti a vert mti veri of lgt. Str frviksins er fugu hlutfalli vi kvaratrtina af fjldanum annig a nkvmnin eykst tiltlulega hgt. Ef minnsta hlfi er me langstrsta staalfrviki m hafa uppi kvenar grunsemdir, en engu a sur arf a gta vel a v hvernig eim er komi or.

lokin er rtt a geta ess a ef efasemdir vakna um rttmti ess a beita dreifigreiningu tiltekin ggn, getur a ekki veri nein lausn a nota afallsgreiningu stainn. Bar rvinnsluaferir byggja almenna lnulega lkaninu (GLM) og eru v sama elis. Dreifigreining er undantekningarlaust framkvmd formi afallsgreiningar ntma tlfriforritum.

Uppbygging og form skrslunnar

Engin kvi voru um uppbyggingu ea ytra form forverkefnisins og v eru ekki efni til a finna a eim tti. flestum tilvikum voru au atrii gu ea viunandi lagi.

Um verkefni nmskeisins almennt er tilefni til a taka af hugsanlegan vafa. Gert er r fyrir a fylgt s hefbundnu formi eins og vi , .e. skrslum s skipt Inngang, Afer, Niurstu og Umru. Einnig er s krafa mjg skr a fylgt s reglum APA t ystu sar.

A lokum

Verkefnin bru me sr a nemendur hafa umtalsvera frni mrgum mikilvgum atrium tengdum dreifigreiningu. a er mikilvgt a etta liggi fyrir upphafi nmskeis. Suma frni skortir og ara arf a jlfa frekar. a er ekkert athugavert vi a, vntanlega er a tilefni samvinnu okkar etta misseri.

Heimildir

McClelland, G.H. (1997). Optimal design in psychological research. Psychological Methods, 2, 3-19.